Өргөх байгууламжийн бүрэн техникийн магадлал

2026.10.29

Өргөх байгууламжийн техникийн бүрэн бүтэн байдал, аюулгүй ажиллагааг баталгаажуулах иж бүрэн хяналт

Өргөх байгууламжийн бүрэн техникийн магадлал нь кран, өргөх төхөөрөмжийн металл хийц, өргөх болон явах механизм, цахилгаан тоноглол, аюулгүй ажиллагааны хэрэгсэл, хамгаалалтын системийн техникийн байдал, найдвартай ажиллагааг иж бүрэн шалгаж, статик болон динамик ачааллын туршилтаар ашиглалтын аюулгүй байдлыг үнэлэх ажиллагаа юм.

Энэхүү магадлал нь өргөх байгууламжийн даацын чадвар, хийцийн бат бөх байдал, механизмын ажиллагаа, хамгаалалтын системийн найдвартай байдлыг шалгаж, осол аваар, тоног төхөөрөмжийн эвдрэл гэмтлээс урьдчилан сэргийлэхэд чухал ач холбогдолтой.

1. Бүрэн техникийн магадлалыг хэзээ хийх вэ?

Монгол Улсын “Ачаа өргөх краныг төхөөрөмжлөх, аюулгүй ашиглах дүрэм”-ийн 8.3.2 дахь заалтын дагуу ашиглалтад байгаа ердийн кранд бүрэн техникийн магадлалыг 3 жилд нэгээс доошгүй удаа хийх шаардлагатай.

Мөн дүрмийн холбогдох заалтын дагуу дараах тохиолдолд бүрэн техникийн магадлал хийнэ:

Өргөх байгууламжийг шинээр угсарч, ашиглалтад оруулахын өмнө
Краныг өөр байршилд шилжүүлэн угсрах үед (дүрэмд заасан үл хамаарах нөхцөлийг харгалзан)
Краны хийц, тоноглолд өөрчлөлт, шинэчлэлт хийсний дараа
Даацын металл хийцийн эд анги, зангилааг гагнуураар сольж, засварласны дараа
Сум болон сумны ээлжийн тоноглолыг сольж, угсарсны дараа
Ачаа болон сумны лебедкийг их засварлах, солих үед
Хэцэн краны даацын болон гогцоот ган татлагыг сольсны дараа

⚠️ Анхаарах нь: Зарим эд анги солих, засварлах үед бүрэн магадлал бус, тодорхой төрлийн туршилт эсвэл техникийн шалгалт хийхээр дүрэмд тусгасан байдаг.

2. Бүрэн техникийн магадлалын хүрээнд хийгдэх 7 үндсэн шалгалт

1. Металл хийцийн иж бүрэн үзлэг:

Краны үндсэн болон туслах дам нуруу, тулгуур, даацын металл хийц, гагнаасан болон боолтон холболтын бүрэн бүтэн байдал, ан цав, хэв гажилт, зэврэлт, механик гэмтэл болон хийцийн ерөнхий төлөв байдлыг шалгана.

2. Өргөх механизмын шалгалт:

Өргөх механизмын хөдөлгүүр, редуктор, барабан, ган татлага, дэгээ, дамар, холхивч, тоормос болон бусад эд ангийн техникийн байдал, хэвийн ажиллагааг шалгана.

3. Явах механизмын шалгалт:

Кран болон тэргэнцрийн явах механизм, дугуй, редуктор, хөдөлгүүр, тоормос, зам төмөр, замын бэхэлгээ, тулгуур болон хөдөлгөөний хязгаарлагчийн техникийн байдлыг шалгана.

4. Цахилгаан тоноглолын шалгалт:

Цахилгаан хөдөлгүүр, удирдлагын самбар, давтамж хувиргагч, цахилгаан дамжуулах систем, кабель, газардуулга, хамгаалалтын тоноглол болон цахилгааны аюулгүй ажиллагааг шалгана.

5. Аюулгүй ажиллагааны хэрэгслийн шалгалт:

Даац хязгаарлагч, өргөх өндрийн хязгаарлагч, хөдөлгөөний хязгаарын унтраалга, ослын зогсоох төхөөрөмж, дохиолол, хамгаалалтын систем болон бусад аюулгүй ажиллагааны хэрэгслийн ажиллагааг шалгана.

6. Статик ачааллын туршилт (125% Proof Load):

Краны даацын металл хийцийн бат бөх байдал, тогтвортой байдлыг шалгах зорилгоор холбогдох дүрэм, техникийн баримт бичигт заасан туршилтын ачааллаар статик туршилт хийнэ. Туршилтын явцад даацын хийцийн хэв гажилт, ан цав, гэмтэл болон ачаалал даах чадварт нөлөөлөх бусад өөрчлөлт байгаа эсэхийг лазераар хэмжин шалгана.

7. Динамик ачааллын туршилт (110% Dynamic Load):

Өргөх болон явах механизм, тоормос, удирдлагын системийн ажиллагааг ачаалалтай нөхцөлд шалгана. Туршилтаар өргөх, буулгах, шилжүүлэх, зогсоох ажиллагаа болон механизмын найдвартай байдлыг үнэлнэ.

3. Бүрэн техникийн магадлалын онцлог

Бүрэн техникийн магадлал нь хэсэгчилсэн магадлалаас ялгаатай нь тоног төхөөрөмжийн техникийн үзлэг, ажиллагааны шалгалтаас гадна статик болон динамик ачааллын туршилтыг заавал хамардаг.

Туршилтын ачаалал, аргачлал, шалгуурыг тухайн краны төрөл, хийц, техникийн баримт бичиг болон холбогдох дүрмийн шаардлагад нийцүүлэн тогтооно.

Магадлалын үр дүнг баримтжуулж, краны техникийн паспортод тэмдэглэн, дараагийн магадлалын хугацааг тогтооно.

4. Бүрэн техникийн магадлалын ач холбогдол

Өргөх байгууламжийн даацын чадвар, хийцийн бат бөх байдлыг үнэлэх
Тоног төхөөрөмжийн ашиглалтын аюулгүй байдлыг хангах
Осол аваар, эвдрэл гэмтлийн эрсдэлийг бууруулах
Өргөх болон явах механизмын найдвартай ажиллагааг шалгах
Аюулгүй ажиллагааны хэрэгслийн хэвийн ажиллагааг баталгаажуулах
Ашиглалтын явцад үүссэн гэмтэл, элэгдлийг илрүүлэх
Холбогдох дүрэм, стандартын шаардлагын хэрэгжилтийг хангах

5. Хамрах өргөх байгууламжууд

Бүрэн техникийн магадлалыг холбогдох дүрмийн үйлчлэх хүрээнд дараах төрлийн өргөх байгууламжид гүйцэтгэнэ:

Гүүрэн кран Вандан кран Консол / Өнгийц кран Кран-балка Цахилгаан таль бүхий байгууламж Бусад төрлийн ачаа өргөх кран

6. Эрх зүйн үндэслэл

“Ачаа өргөх краныг төхөөрөмжлөх, аюулгүй ашиглах дүрэм”-ийн дараах заалтууд:

8.3.2 – Техникийн магадлал хийх хугацаа (3 жилд 1-ээс доошгүй удаа)
8.3.3 – Ээлжит бус бүрэн техникийн магадлал хийх нөхцөл
8.3.5 – Техникийн магадлал гүйцэтгэх зохион байгуулалт
8.3.8 – Бүрэн болон хэсэгчилсэн магадлалын туршилтын ялгаа
8.3.9 – Техникийн магадлалаар шалгах үндсэн үзүүлэлтүүд
8.3.20 – Техникийн магадлалын үр дүнгийн бүртгэл

* Тайлбар: Бүрэн техникийн магадлалын хамрах хүрээ, туршилтын нөхцөл, давтамжийг өргөх байгууламжийн төрөл, ашиглалтын нөхцөл, техникийн баримт бичиг болон хүчин төгөлдөр мөрдөж буй холбогдох дүрэм, стандартын дагуу тогтооно.