Краны өргөх дэгээний стандартууд: ГОСТ, GB/T, ISO, EN-ийн харьцуулалт

Техникийн зөвлөгөө · Дүрэм, стандарт · 2026.10.30. Нүүр зураг нь AI-аар бүтээсэн тайлбарлах дүрслэл.

Орос, Хятад болон олон улсын стандартуудын ялгаа, техникийн дүйцэл

Краны өргөх дэгээ нь ачааны жинг шууд хүлээн авч, өргөх механизмд дамжуулдаг аюулгүй ажиллагааны чухал эд анги юм. Дэгээний материал, геометрийн хэмжээ, үйлдвэрлэлийн технологи, бат бэх, ядаргааны тэсвэр болон чанарын хяналт нь краны найдвартай ажиллагаанд шууд нөлөөлдөг.

Олон улсын зах зээлд краны дэгээг ОХУ-ын ГОСТ, Хятадын GB/T, олон улсын ISO болон Европын EN стандартын дагуу үйлдвэрлэж, нийлүүлдэг.

Гэвч эдгээр стандарт нь хамрах хүрээ, ангилал, тооцооны аргачлал болон техникийн шаардлагаараа ялгаатай. Иймээс нэг стандартын дагуу үйлдвэрлэсэн дэгээг нөгөө стандартын дэгээтэй шууд адилтгах боломжгүй.

1. Краны өргөх дэгээний үндсэн төрлүүд

Краны өргөх дэгээг хийцээр нь дараах үндсэн төрлүүдэд ангилна.

Нэг эвэртэй дэгээ (Single Hook)

Нэг ачаа өлгөх хэсэгтэй бөгөөд гүүрэн кран, кран-балка, цахилгаан таль болон бусад өргөх төхөөрөмжид өргөн хэрэглэгддэг.

Хоёр эвэртэй дэгээ (Double Hook)

Хоёр талдаа ачаа өлгөх хэсэгтэй бөгөөд хүнд даацын гүүрэн кран, металлургийн болон тусгай зориулалтын өргөх байгууламжид ашиглагддаг.

Дээрх хоёр төрөл нь хэлбэрийн ангилал; харин давтмал гэдэг нь үйлдвэрлэлийн технологийн ангилал юм. Нэг болон хоёр эвэртэй дэгээ хоёулаа давтмал байж болно.

Давтмал дэгээ (Forged Hook)

Ган бэлдэцийг давтах буюу халуунаар хэвлэх технологиор үйлдвэрлэдэг. Материалын бүтэц, бат бэх, ядаргааны шаардлагыг холбогдох стандартаар тогтооно.

Дэгээний төрлийг зөвхөн даацаар бус, ачааллын нөхцөл, өргөх механизмын хийц, ашиглалтын горим болон холбогдох стандартад үндэслэн сонгоно.

2. ГОСТ, GB/T, ISO, EN стандартуудын харьцуулалт

Эдгээр стандартууд нь ижил зорилготой зарим шаардлагыг агуулдаг боловч бүгд нэг төрлийн хэмжээст стандарт биш юм. Зарим нь дэгээний геометрийг, зарим нь материал, үйлдвэрлэл, шалгалт эсвэл бат бэхийн тооцоог зохицуулдаг.

3. ОХУ-ын ГОСТ стандартын онцлог

ГОСТ стандартын системд краны дэгээний төрөл, дугаар, геометрийн хэмжээс, материал болон үйлдвэрлэлийн техникийн нөхцөлийг тусгай стандартуудаар тогтоож ирсэн.

Тухайлбал:

• ГОСТ 6627-74 нь нэг эвэртэй дэгээний хийц, хэмжээг;
• ГОСТ 6628-73 нь хоёр эвэртэй дэгээний хийц, хэмжээг;
• ГОСТ 2105-75 нь давтмал болон хэвлэмэл дэгээний техникийн нөхцөлийг тус тус зохицуулж байсан.

Эдгээр хуучин стандартуудыг ГОСТ 34680-2020 стандартаар орлосон. Тухайн улсад мөрдөх огноо, өөрчлөлтийг үндэсний стандартын бүртгэлээр нягтална.

Гэсэн хэдий ч өмнө үйлдвэрлэгдсэн крануудын техникийн паспорт, зураг төсөл, сэлбэг хэрэгслийн тодорхойлолтод хуучин ГОСТ стандартын тэмдэглэгээ өнөөдөр ч хэрэглэгддэг.

Ийм тохиолдолд дэгээг солихдоо анхны зураг төслийн шаардлага, шинэ стандартын техникийн нөхцөл болон тоног төхөөрөмжийн бодит хэмжээсийг хамтад нь шалгах шаардлагатай.

4. Хятадын GB/T стандартын онцлог

Хятадын краны дэгээний үйлдвэрлэлд GB/T 10051 цуврал стандартыг өргөн ашигладаг.

Энэ цуврал нь дэгээний механик шинж чанар, материал, үйлдвэрлэлийн техникийн шаардлага, шалгалт, хэмжээ болон ашиглалттай холбоотой шаардлагыг хамардаг.

Хятадын үйлдвэрлэгчээс дэгээ худалдан авахдаа дараах мэдээллийг авах нь чухал.

• Үйлдвэрлэсэн стандарт, хэвлэл
• Дэгээний төрөл, загвар, дугаар
• Нэрлэсэн даац
• Материалын марк
• Механик шинж чанарын гэрчилгээ
• Хэмжээст зураг
• Үйлдвэрлэлийн чанарын гэрчилгээ
• Шалгалт, сорилтын баримт бичиг

Зөвхөн GB/T 10051 стандартын дагуу үйлдвэрлэсэн гэсэн тэмдэглэгээ нь тодорхой ГОСТ дэгээтэй бүрэн дүйцэж байгааг нотлохгүй.

5. ISO болон EN стандартын онцлог

Олон улсын ISO болон Европын EN стандартууд нь краны дэгээний бат бэх, ачааллын нөхцөл, ядаргааны тэсвэр болон аюулгүй байдлын тооцоонд чухал үүрэгтэй.

ISO 17440:2014 стандарт нь давтмал ган дэгээний бат бэх болон ядаргааны тооцоотой холбоотой шаардлагыг тодорхойлдог.

EN 13001-3-5:2025 стандарт нь давтмал болон цутгамал дэгээний хязгаарын төлөвийн тооцоо, баталгаажуулалтын шаардлагыг хамардаг.

Эдгээр стандарт нь дэгээний инженерийн тооцоо, хийцийн баталгаажуулалтад ашиглагдах боловч ГОСТ болон GB/T стандартын бүх хэмжээст хүснэгтийг шууд орлохгүй.

6. ГОСТ ба GB/T стандартын дэгээ хоорондоо дүйцэх үү?

ОХУ-ын ГОСТ стандартын дэгээг Хятадын GB/T стандартын дэгээгээр орлуулах техникийн боломж байж болно.

Гэхдээ дараах үзүүлэлтүүдийг заавал харьцуулах шаардлагатай.

Жишээлбэл, техникийн шаардлагад ГОСТ 6627-74 стандартын №14 дэгээ гэж заасан бол GB/T 10051 стандартын дэгээг зөвхөн ижил дугаар эсвэл ижил даацтай гэсэн үндэслэлээр шууд дүйцүүлэх боломжгүй.

Дэгээний хэмжээст зураг, материал, механик шинж чанар, бат бэхийн тооцоо болон угсралтын нийцлийг харьцуулсны үндсэн дээр техникийн дүйцлийг тогтооно.

7. Дэгээний стандарт сонгоход анхаарах зүйлс

Краны өргөх дэгээг шинээр сонгох, солих эсвэл өөр стандартын бүтээгдэхүүнээр орлуулахдаа дараах шаардлагыг харгалзан үзнэ.

Нэгдүгээрт, өргөх даац ба ажлын горим. Дэгээ нь тухайн краны нэрлэсэн даац, ачааллын нөхцөл, ажлын горимд тохирсон байх ёстой.

Хоёрдугаарт, материалын чанар. Материалын механик шинж чанар, үйлдвэрлэлийн технологи, чанарын баталгаажуулалтыг шалгана.

Гуравдугаарт, геометрийн хэмжээ. Дэгээний хүзүү, амсар, огтлол, эрээс болон холбогдох эд ангийн хэмжээсийг тулгаж шалгана.

Дөрөвдүгээрт, үйлдвэрлэлийн хяналт. Шаардлагатай үл эвдэх сорилт, хэмжээсийн шалгалт болон бусад баталгаажуулалтын баримтыг бүрдүүлнэ.

Тавдугаарт, техникийн баримт бичиг. Дэгээний стандарт, загвар, материал, хэмжээ, шалгалтын үр дүнг баталгаажуулсан баримт бичигтэй байх шаардлагатай.

8. Дэгээний ашиглалтын үеийн техникийн хяналт

Дэгээ нь ашиглалтын явцад элэгдэл, хэв гажилт, ан цав болон бусад механик гэмтэлд өртөх боломжтой.

Иймээс дараах үзүүлэлтүүдийг тогтмол шалгах шаардлагатай.

• Дэгээний амсрын хэмжээний өөрчлөлт
• Элэгдэл болон огтлолын багасалт
• Ан цав, гадаргуугийн гэмтэл
• Мушгиралт, үлдэгдэл хэв гажилт
• Эрээс болон бэхэлгээний байдал
• Дэгээний блок, хөндлөвч, холхивчийн бүрэн бүтэн байдал
• Аюулгүйн түгжээний ажиллагаа

Дэгээг ашиглалтаас хасах шалгуурыг тухайн дэгээний стандарт, үйлдвэрлэгчийн заавар болон өргөх байгууламжийн холбогдох аюулгүй ажиллагааны дүрмийн дагуу тогтооно.

Дүгнэлт

ГОСТ, GB/T, ISO болон EN стандартууд нь краны өргөх дэгээний аюулгүй ажиллагаа, үйлдвэрлэлийн чанар, бат бэх, техникийн шаардлагыг хангахад чиглэдэг боловч хамрах хүрээ, хэмжээс болон тооцооны аргачлалаараа ялгаатай.

Нэг стандартын дагуу үйлдвэрлэсэн дэгээг өөр стандартын дэгээгээр солихдоо зөвхөн нэрлэсэн даац, дэгээний дугаар эсвэл гадаад хэлбэрийг харьцуулах нь хангалтгүй.

Дэгээний техникийн дүйцлийг материал, геометрийн хэмжээ, бат бэхийн тооцоо, угсралтын нийцэл болон чанарын баталгаажуулалтад үндэслэн тогтоох шаардлагатай.

Энэ нь краны найдвартай ажиллагааг хангах, тоног төхөөрөмжийн эвдрэл болон үйлдвэрлэлийн ослоос урьдчилан сэргийлэх чухал нөхцөл юм.

Холбогдох стандарт, эх сурвалж

1. ГОСТ 34680-2020 — Armstandard албан бүртгэл; Росстандартын залруулгын бүртгэл.
2. ГОСТ 6627-74 — Нэг эвэртэй краны дэгээ, хуучин стандарт.
3. ГОСТ 6628-73 — Хоёр эвэртэй краны дэгээ, хуучин стандарт.
4. ГОСТ 2105-75 — Давтмал болон хэвлэмэл дэгээний техникийн нөхцөл, хуучин стандарт.
5. GB/T 10051 — SAMR стандартын албан бүртгэл.
6. ISO 17440:2014 — ISO албан каталог.
7. EN 13001-3-5:2025 — BSI албан бүртгэл.

Тайлбар: Тоног төхөөрөмж нийлүүлэх, тендерийн техникийн дүйцэл тогтоох болон дэгээ солих шийдвэр гаргахдаа стандартын хүчин төгөлдөр хэвлэл, анхдагч техникийн баримт бичиг, үйлдвэрлэгчийн зураг болон тооцоог тусгайлан нягтална.